Heb je zelf een boek geschreven? Dan is het vertalen van dat boek natuurlijk een geweldige optie om een breder publiek te bereiken en je verhaal met de wereld te delen. Maar een boek vertalen is een heel proces dat je zorgvuldig uit dient te voeren. Ook de kosten kunnen oplopen als je je niet goed voorbereidt. Om betere beslagen ten ijs te komen leggen wij je graag uit wat de voordelen en nadelen zijn van het vertalen van een boek, hoe je te werk moet gaan voor een succesvolle vertaling, wat de kosten daarvan zijn en hoe je AI kunt gebruiken bij de vertaling van je boek.

Door je boek in meerdere talen beschikbaar te stellen, vergroot je de kans om nieuwe lezers te bereiken. Vertalingen helpen ook om nieuwe markten te betreden, je marktaandeel te vergroten en internationale bekendheid te vergaren. Een goede vertaling geeft je reputatie bovendien een flinke boost, omdat een vertaling aantoont dat je werk relevant is voor een wereldwijd publiek.

Een nadeel van het vertalen van je boek is echter dat je tijdens het vertaalproces te maken kunt krijgen met hoge kosten, zeker als je kiest voor vertaling in meerdere talen. Het vertaalproces kan door revisies en aanpassingen bovendien veel tijd in beslag nemen. Daarnaast bestaat het risico dat je een vertaler treft die niet de kwaliteit biedt die jij wenst, waardoor het oorspronkelijke gevoel en de nuances van je boek niet behouden blijven.

Wil je je eigen boek vertalen, begin dan met een grondige voorbereiding. Bedenk in welke talen je je boek wilt vertalen en onderzoek de markten waarin je je wilt begeven. Een gerichte aanpak en het stellen van prioriteiten helpt je daarbij enorm.

Ben je goed voorbereid? Kies dan voor een vertaler of vertaalbureau met ervaring in het genre van jouw boek en aantoonbare referenties. Het is belangrijk dat je niet alleen kijkt naar zijn of haar taalkundige vaardigheden. Ook affiniteit met jouw genre en culturele en literaire kennis zijn van belang. Zorg daarom altijd voor een proefvertaling, om de vertaalkwaliteit te beoordelen. Is die in orde, dan is nauw blijven samenwerken van groot belang.

Is de vertaling klaar? Laat die dan controleren door een redacteur of een andere vertaler, zodat je zeker bent van de kwaliteit. Daarna kun je gaan publiceren.

De kosten voor het vertalen van een boek variëren, afhankelijk van de taal en de complexiteit van het originele verhaal. Maar ook de omvang van je boek, de deadline en het aantal revisies zijn van invloed op de kosten. Voor een Engelse vertaling kunnen de kosten variëren tussen € 0,10 tot € 0,20 per woord, afhankelijk van de ervaring en expertise van de vertaler. De kosten voor een Franse vertaling zijn vergelijkbaar, ook weer afhankelijk van de kwaliteit van de vertaling.

Een praktisch voorbeeld:

Stel dat je een boek van 50.000 woorden wilt laten vertalen:
De kosten van een Engelse of Franse vertaling zijn dan 50.000 x € 0,15 (gemiddeld tarief), wat neerkomt op € 7.500,00.

Dit bedrag kan echter aanzienlijk oplopen. Een zeer ervaren of specialistische vertaler kan tarieven tot € 0,30 of € 0,35 vragen. Spoedvertalingen kunnen een toeslag hebben van 25% tot 50%. Een extra revisie ronde kan 10% extra van de oorspronkelijke vertaling kosten en een proeflezing kan oplopen tot € 0,05 per woord. Daarom is het van belang je budget goed in de gaten te houden en te weten wat voor jou van belang is.

Als je AI inzet voor het vertalen van je boek kun je rekenen op veel voordelen. AI kan in korte tijd grote hoeveelheden tekst vertalen. Bovendien is een AI vertaling goedkoper dan het inschakelen van menselijke vertalers. AI geeft daarnaast de mogelijkheid om diverse vertaalopties te genereren voor dezelfde tekst, zodat je die kunt vergelijken. Een nadeel van vertalingen door AI is echter dat complexe zinnen, uitdrukkingen en culturele nuances kunnen leiden tot onnauwkeurige vertalingen. Ook het bewaren van de unieke stijl en toon van de auteur kan lastig zijn voor AI, wat de impact van het verhaal kan verminderen.

Wil je je boekvertaling succesvol maken? Zorg voor een grondige voorbereiding, selecteer de juiste vertaler, werk nauw samen en houd je budget goed in de gaten. Overweeg het gebruik van AI voor de eerste vertalingen, om tijd en kosten te besparen. Laat vervolgens een menselijke vertaler het verhaal reviseren, om kwaliteit en culturele nuances te waarborgen. Een proefvertaling is aan te bevelen om te beoordelen of de vertaling de juiste stijl weerspiegelt. Veel vertalers en vertaalbureaus zullen dit vrijblijvend aanbieden als het wordt gevraagd.

Wij wensen je veel succes met je boekvertaling!

Wat een rustige zondagnamiddag had moeten worden, slaat plots om in verlammende stress. Je hebt net een boek uit en staat vol verwachting voor je goed gevulde bibliotheek om een volgend slachtoffer te kiezen. En plots besef je: verdorie, hoe moet ik al die boeken ooit gelezen krijgen? Het papieren of digitale lijstje waarop je als trouwe lezer van de wekelijkse boekenbijlage zorgvuldig noteert welke titels je zeker nog moet aankopen (of cadeau vragen), maakt het onwennige gevoel alleen maar erger.

Wijlen Umberto Eco, wiens persoonlijke bibliotheek onderdak bood aan meer dan 30.000 titels, berekende ooit dat veellezers zoals hij in hun leven ‘slechts’ zo’n 25.000 boeken kunnen lezen. In de veronderstelling, weliswaar, dat ze tussen hun tiende en hun tachtigste elke dag één boek van het statuut ‘gelezen’ voorzien. In Japan hebben ze zelfs een neologisme bedacht voor dit fenomeen: tsundoku (de stapel ongelezen boeken, níet de leesstress).

Geeft tsundoku terecht aanleiding tot stress, of gaat er ook een heilzame werking van uit? Dat mooi uitgegeven boeken in een stijlvolle bibliotheek een decoratieve functie vervullen is niets nieuws onder de zon, maar recente studies wijzen ook op andere voordelen van het bezit van (te) veel leesvoer. Het zou onder meer een teken van intellectuele nederigheid zijn: de aanwezigheid van ongelezen boeken laat ons steeds weer het hoofd buigen voor alle kennis die we nog niet tot ons hebben genomen (en misschien ook nooit zullen nemen). In het antieke Athene was Socrates al tot een gelijkaardige conclusie gekomen. Verrassender misschien is een studie die aantoont dat kinderen die opgroeien in een ‘boekenrijke’ omgeving – gezinnen met 80 à 350 boeken in huis – op latere leeftijd blijk geven van een grotere algemene geletterdheid.

In zijn boek – aarrgghh! – The Black Swan (2008) besluit Nassim Nicholas Taleb ietwat provocerend dat gelezen boeken om al deze redenen minder waardevol zijn dan ongelezen volumes. Je bibliotheek kan, met andere woorden, nooit genoeg ongelezen boeken bevatten. Dus: voor wie door huisgenoten of anderen op zijn collectie ongelezen boeken aangesproken wordt, of in de (digitale) boekenwinkel in dubio is om de zoveelste titel aan zijn collectie toe te voegen, volstaan voortaan drie lettergrepen: tsun-do-ku!

Kris: Wij zijn overgegaan tot het zelf publiceren vanuit een meerwaarde-analyse. Wat winnen we mochten we een uitgever vinden? Wat winnen we als we het zelf doen? Die twee hebben we bewust tegenover elkaar afgewogen, in de wetenschap dat kiezen voor een uitgever ook betekent dat je moet werken om een uitgever te vinden die met je in zee wil gaan! Het argument dat bij ons het meest meespeelde was een diepe teleurstelling over de kwaliteit van bij uitgevers uitgegeven boeken: lage vormelijke kwaliteiten (keuze van lay-out, papier, formaat en kaft), een vermoeden van grote bemoeienis door de eindredactie en last but not least: er blijven teveel fouten gedrukt worden bij klassieke uitgevers!

Steven: Het uitgeven van een boek in eigen beheer vraagt natuurlijk wel een behoorlijke investering. Zeker als je wil dat het boek kwalitatief wordt uitgegeven. Het opzetten van een crowdfunding maakt het mogelijk een deel van die investering op voorhand terug te verdienen. Een bijkomend voordeel is dat zo’n campagne een goede manier is om te communiceren rond het boek en in te schatten hoe groot de interesse is. Via de crowdfunding kan je meteen de voorverkoop van je boek organiseren en eventueel ook een ander aanbod, zoals lezingen, bekend maken.

Kris: Er is uiteraard die basisinvestering waar je niet omheen kan. Koken kost geld. Crowdfunden is een manier om dit bedrag bij elkaar te harken. Een bijkomend voordeel is – wat Steven terecht aanhaalt – dat je al campagnevoerende werkt aan je publiek, in dit geval je lezerspubliek.

Steven: Ik heb behoorlijk wat gezocht naar het meest geschikte platform en ben uiteindelijk uitgekomen bij het Nederlandse voordekunst. Het is een platform waar uitsluitend artistieke projecten worden aangeboden (boeken, video, muziek) en dat erg gebruiksvriendelijk is. Je wordt als auteur goed begeleid bij de hele campagne. Heel belangrijk is het gebruiksgemak ook voor de potentiële donor. Als je een account moet aanmaken of je betaling via mail moet bevestigen, haken veel mensen af. Bij VDK kan je meteen klikken en betalen. Naast de goede begeleiding speelt ook mee dat ze slechts 7% van het ingezamelde bedrag als fee vragen.

Ik heb ondertussen twee boeken uitgegeven bij SKRIBIS en telkens met VDK een geslaagde crowdfunding opgezet. Mocht er Vlaams platform komen met hetzelfde gebruiksgemak en profiel, zou ik dat wel in overweging nemen. Maar bij een volgend project is een crowdfunding met VDK de meest waarschijnlijke optie.

Kris: Wanneer de plannen concreet worden, zal je moeten kiezen voor een specifiek platform. Daarbij is het belangrijk dat je gaat voor de optie die op twee vlakken de meest logische is. Wordt het platform bezocht door je doelpubliek? En natuurlijk ook: strookt het type campagnes met je eigen bedoelingen? Wij kozen voor Growfunding, een Belgisch platform voor civic crowdfunding, wat dus het dichtst aanleunt bij de opzet van onze projecten en bij de mensen die we willen bereiken.

Steven: Ik heb zelf het geluk reeds wat naambekendheid te hebben. Zo heb ik ook behoorlijk wat volgers op LinkedIn en Facebook en een nieuwsbrief met zo’n 3.000 abonnees. Door af en toe in de media te komen, is het ook mogelijk aandacht te genereren. Verder probeer ik in de campagne toch wat origineel en met humor uit te hoek te komen.

Kris: Vanuit het niets beginnen is inderdaad moeilijk. Ook wij hebben gesteund op ons netwerk. Ik denk dat iedereen die wil crowdfunden, heel goed moet nadenken over de vraag: wie behoort tot mijn netwerk? Wie kan ik aanspreken? Een oefening die zeker zal opbrengen.

Als je het gedreven aanpakt met de juiste communicatieve skills, zeker ook met humor, kan je eigenlijk al een flink deel van het boekproject in voorverkoop aanbieden. Bij crowdfunden geldt ook dat het zowel de kleine als de grote bedragen die gestort worden, zijn die maken dat je campagne een succes wordt. Als het aantal crowdfunders groeit en het publiek kan de teller volgen dan ontstaat er vanaf een bepaald ogenblik een effect van: hé, hier wil ik ook bijhoren!

Kris: Crowdfunden lijkt mij, zeker als het gaat over een publicatie, zeker niet iets wat je kan delegeren. Het contact tussen potentiële donor en auteur lijkt me essentieel. Het is een troef en een garantie als de schrijver zelf mensen motiveert zijn/haar project te steunen.

Steven: Je moet ook goed nadenken over de tegenprestaties die je aanbiedt in de crowdfunding. Want daar staan natuurlijk ook een kost en inspanningen tegenover. Ga er niet van uit dat het eindbedrag van je crowdfunding je netto-opbrengst is. Verder blijft het belangrijk bijna dagelijks iets te doen om je campagne onder de aandacht te brengen want ook crowdfunden gaat niet vanzelf. Soms komt er ook wat logistiek bij kijken. In mijn geval heb ik honderden gesigneerde boeken zelf verzonden.

Kris: Een campagne voeren kost enorm veel tijd. Ik zou iedereen aanraden het boek eerst te schrijven en pas als het corpus er ligt beginnen te funden. De twee lijken mij onmogelijk samen te kunnen gaan.

Steven: Het opzetten van een crowdfunding is op zich niet zo moeilijk, maar het is inderdaad belangrijk om te beseffen dat je heel wat inspanningen moet doen om de campagne te doen slagen. Het beste is om continu aandacht te besteden aan communicatie via sociale media en een bestand op te bouwen (bijvoorbeeld via een nieuwsbrief). Die contacten zijn dan de eerste doelgroep van je crowdfunding. Naast algemene berichten via deze kanalen is het persoonlijk benaderen van mensen essentieel. Met een persoonlijke mail, een telefoontje of een babbel.

Neem voldoende tijd om je campagne voor te bereiden en goed na te denken over het bedrag, de tegenprestaties, de timing en de looptijd. Ook de keuze van het crowdfunding platform speelt een belangrijke rol. Het is daarom goed om rond te neuzen en hier en daar zelfs ook eens bij te dragen aan de crowdfunding van een ander project. Zo leer je ook hoe het is vanuit de positie van donateur.

Kris: Ten slotte is het ook belangrijk goed te onderbouwen waarom je een crowdfunding op poten zet. Bij ons gebeurde zelf publiceren ons vanuit een sterke motivatie. Het is dit soort motivatie die je ook kan etaleren bij een crowdfunding.

Je boek uitgeven in eigen beheer betekent in de eerste plaats een grote mate van autonomie, zowel auteursrechterlijk als financieel.

Als self-publisher sluit je met niemand een auteurscontract af, zodat alle rechten bij jou blijven. Je kan dus zelf beslissen of en wanneer er van je boek een nieuwe editie verschijnt; of er behalve een gedrukte versie ook een e-book op de markt komt; en of het de moeite loont om je boek te (laten) vertalen om ook in het buitenland voet aan de grond te krijgen.

Omdat auteur-uitgevers zelf de investering dragen, spreekt het voor zich dat ook het merendeel van de inkomsten uit verkoop hen toekomt. Als je voor de distributie gebruik maakt van een webshop zoals SKRIBIS, betaal je enkel een commissie: de rest is voor jou. Hoeveel korting je aan geïnteresseerde boekhandels geeft, bepaal je eveneens helemaal zelf. Webshops en boekhandels betekenen natuurlijk extra zichtbaarheid, waarvan je op termijn de vruchten plukt: overweeg ze dus zeker! En last but not least: omdat niemand er zaken mee heeft hoeveel je op het einde van de rit al dan niet overhoudt, beslis je zelf wat een redelijke verkoopprijs is voor je boek.

Het wordt soms vergeten, maar vrije keuze op inhoudelijk en vormelijk vlak is minstens even belangrijk als financiële autonomie.

Self-publishers doen er uiteraard goed aan om zich professioneel te laten adviseren, maar finaal hakken ze zelf de knopen door. Dat geldt voor de inhoud van hun manuscript en de volgorde en lengte van de hoofdstukken; de lay-out van het binnenwerk (bladspiegel, lettertypes, illustraties, kleur of z/w); de vormgeving van de cover; en ten slotte de startoplage en afwerking (paperback of hardback, papiersoort) van het boek.

Overhaast te werk gaan is nooit goed, maar dat betekent niet dat de publicatie van je boek maanden op zich moet laten wachten.

Van zodra de laatste punten en komma’s van het manuscript bijgeschaafd zijn, beslis je als auteur-uitgever zelf over de timing. Die is natuurlijk afhankelijk van de complexiteit van de vormgeving, het soort afwerking en de startoplage, maar een gemiddelde productietermijn bedraagt vier tot zes weken. Daarin zijn lay-out en correctie van drukproeven inbegrepen, wie ook voor eindredactie kiest mag op zo’n twee weken extra rekenen.