Druk, een oneindige waaier van keuzes

Het type boek bepaalt het formaat. De meest voorkomende formaten zijn:

Romanformaat (140 x 220 mm)

Dit bevordert de leesbaarheid door de lengte van de tekstregels te beperken tot een tiental woorden. Te lange of te korte regels bemoeilijken het lezen.

Geschikt voor:

• fictie, zoals romans, korte verhalen en thrillers
• poëziebundels
• informatieve en literaire non-fictie die hoofdzakelijk bestaat uit doorlopende tekst

Academisch formaat (160 x 240 mm)

Dit formaat leent zich voor het combineren van veel tekst met tabellen, grafieken, illustraties en beeldmateriaal.
Geschikt voor:

• wetenschappelijke studies, onderzoeksrapporten,
• academische tijdschriften en handboeken voor studenten
• managementboeken
• historische werken met veel illustraties en voetnoten

Groot formaat (alles wat een A4 benadert)

Dit formaat is afgeleid van A4 en wordt vaak gebruikt bij boeken met veel illustraties: afbeeldingen kunnen groot worden weergegeven en komen zo volledig tot hun recht. Een boek kan trouwens ook groter zijn dan A4, zo groot als je durft te dromen.

Geschikt voor:

• prentenboeken
• kookboeken
• kunstboeken
• handboeken

Speciale formaten (al de rest)

Deze formaten zijn minder gangbaar, maar voor de volledigheid nemen we ze toch op. Ze springen meteen in het oog. Er zijn kleine formaten, liggende (oblong) uitvoeringen of zelfs vierkante boeken. Ze zijn ideaal voor boeken met korte teksten, eventueel in combinatie met een rijke hoeveelheid afbeeldingen.

Geschikt voor:

• kunst- en fotoboeken
• poëziebundels
• kookboeken
• kinderboeken

Voor een specifiek boek kunnen verschillende formaten geschikt zijn. Elk standaardformaat heeft bovendien zijn varianten, met afwijkingen tot een centimeter in breedte en/of hoogte. Maar de gouden regel is dat alles mogelijk is.

Digitaal printen en offsetdruk zijn twee complementaire druktechnieken.

Digitale print

Dankzij digitaal printen zijn beperkte oplages mogelijk. Door de technologische vooruitgang is het resultaat van digitale machines intussen met het blote oog nauwelijks nog te onderscheiden van offsetdruk.

Offsetdruk

Offsetdruk is interessanter voor grotere oplages en garandeert een hogere kwaliteit, zeker bij vierkleurendruk. Verder kan je ook kiezen voor speciale inkten, steunkleuren of een extra vernislaag.

De afwerking van je boek kies je in functie van je budget, de papierkeuze, het soort boek en de frequentie waarmee het gebruikt zal worden. De meest gangbare vormen zijn:

Softcover, garenloos gelijmd

De meest voorkomende afwerkingsvorm op de boekenmarkt, zowel voor kleine als grote oplages en in allerlei formaten. Deze afwerking is relatief goedkoop en leent zich vooral voor leesboeken. Ze is minder aan te raden bij zwaardere of gestreken papiersoorten, of voor boeken die veelvuldig worden gebruikt, zoals handboeken, kookboeken en naslagwerken.

Softcover, garengenaaid

Bij deze afwerking worden de boekkaternen eerst aan elkaar genaaid, waardoor het boek beter openvalt en het binnenwerk op lange termijn niet loskomt van de kaft. Deze methode is aan te raden voor boeken op zwaardere of gestreken papiersoorten, of voor frequent of langdurig gebruik.

Softcover, met flappen

Een kaft met flappen geeft het boek een exclusievere uitstraling. De flappen kan je ook functioneel gebruiken, bijvoorbeeld voor auteursinformatie, recensies of als leeswijzer. Dankzij hun extra oppervlakte lenen ze zich ook bijzonder goed om aan de binnenzijde van de kaft een plattegrond, landkaart of illustratie te drukken. Afhankelijk van hun functie varieert de breedte van enkele centimeters tot bijna de volledige breedte van het boek.

Hardcover, garengenaaid

Een hardcover maakt van je boek een luxueuze uitgave en wordt nog steeds beschouwd als een teken van kwaliteit en duurzaamheid. Anders dan bij een softcover zit de rug hier los van het binnenwerk, wat het boek een soepelere, mooiere val geeft. Hardcovers worden gebruikt voor allerlei soorten boeken, van poëziebundels en romans over kunstboeken en kookboeken tot erfgoedboeken. Wil je het geheel nog verrijken, dan kan dat met een kapitaalband of leeslint.

Andere afwerkingsvormen

Publicaties kunnen ook gebonden worden als Otabind, in Zwitserse binding of met een open rug. Ook uitgaven met ringen, of in de vorm van een map, clipbox of (spel)doos, behoren tot de mogelijkheden. Een korte zoektocht online toont je nog tal van andere opties. Wil je zeker zijn van de juiste bindwijze voor jouw boek, dan bekijken we dat samen.

Papiersoorten worden in de volksmond vaak ingedeeld in ‘mat’ en ‘glanzend’, maar strikt genomen klopt dat niet: correcter is de term ‘ongestreken’ en ‘gestreken’ papier. De keuze hangt grotendeels af van het soort boek en de aan- of afwezigheid van illustraties of foto’s.

Ongestreken papier

Dit papier voelt ruw en natuurlijk aan. Bijna alle leesboeken worden op ongestreken papier gedrukt, en daar is een goede reden voor. Het is aangenamer om te lezen omdat het minder licht weerkaatst. Daar staat tegenover dat foto’s en illustraties op ongestreken papier iets minder scherp ogen, omdat het papier meer inkt absorbeert. Toch is ongestreken papier voor boeken met beeldmateriaal momenteel net in trek, in het volle besef dat de foto’s er wat doffer door ogen.

Gestreken papier

Gestreken papier voelt glad en effen aan door een laagje of ‘coating’. Deze papiersoorten vallen uiteen in matte, halfmatte en glanzende varianten. Voor boekpublicaties adviseren wij doorgaans halfmat papier, het beste van beide werelden. Het grote voordeel van gestreken papier is dat het minder inkt absorbeert, waardoor het drukbeeld fijner wordt weergegeven. Dat resulteert in een uiterst scherpe weergave van foto’s, op voorwaarde dat ook de originelen van goede kwaliteit zijn.

De gemiddelde oplage bij een eerste druk ligt rond de 300 exemplaren, en dat aantal is weloverwogen: om tot een verkoopprijs te komen waarmee je je investering kan terugverdienen en er eventueel iets aan overhoudt, moet je de vaste kosten (begeleiding, eindredactie, vormgeving) over voldoende exemplaren kunnen verdelen. In de praktijk schommelen de oplages tussen de uiteenlopende aantallen van 75 en 4.000 exemplaren.

De keuze van de oplage maakt deel uit van het begeleidingstraject. Veel hangt af van het soort drukwerk en de gekozen afwerking: soms raden we aan om te starten met een kleine oplage en later bij te drukken, terwijl het in andere gevallen beter is om de startoplage meteen voldoende hoog te leggen. Verder speelt ook het marktpotentieel een rol, bepaald door het genre, het thema, je bekendheid als auteur, het bestaan van concurrerende uitgaven, en je marketingplan en ondernemingszin. Sommige onderwerpen blijven jarenlang relevant, terwijl andere thema’s sterk gebonden zijn aan de actualiteit.

Online vind je heel wat mogelijkheden voor print-on-demand (POD): je kan er je boek zelfs vanaf één exemplaar laten drukken. Dit betekent dat je per bestelling een boek laat drukken, in plaats van een voorraad aan te leggen.
Print-on-demand had lang de reputatie van kwaliteitsgebreken en minder duurzame productieprocessen. Hoewel er de laatste jaren duidelijke stappen voorwaarts zijn gezet op technologisch vlak, werken we op dit moment nog niet samen met POD-drukkerijen.

SKRIBIS werkt samen met drukkerijen die al decennialang naam hebben als boekdrukker, met een ruim en gevarieerd aanbod. Er wordt dus enkel in oplage gedrukt, maar dat kan al vanaf een beperkt aantal exemplaren.